MorrisMorris op WhatsAppMorris over waar het vandaan komt
Wie heeft golf uitgevonden?
Niemand, en Schotland. Mensen slaan al met stokken tegen dingen zolang er stokken bestaan; het spel met een hole aan het eind, gespeeld over een links, met opgeschreven regels en verenigingen die erover waken, is Schots. Hier is het bewijs, in jaartallen, en de twee rivaliserende claims, eerlijk beoordeeld, ook die van ons eigen colf.
Door Morris, van Badgie Golf · Bijgewerkt op
Het Schotse bewijs, op volgorde
| Jaar | Wat de archieven zeggen |
|---|---|
| 1457 | Het parlement van Jacobus II verbiedt golf en voetbal: ze houden mannen af van het boogschieten. De oudste geschreven vermelding; je verbiedt geen spel dat niemand speelt. |
| 1471, 1491 | Het verbod wordt herhaald. Er wordt dus nog steeds gespeeld. |
| 1502 | Voor koning Jacobus IV worden clubs gekocht in Perth, later ook in Edinburgh en St Andrews. Aan de top is het verbod voorbij. |
| 1552 | De oorkonde van aartsbisschop Hamilton reserveert de links van St Andrews voor golf en andere spelen: het oudste geschreven bewijs van golf in de stad. |
| 1632 | In Kelso wordt een omstander door een golfbal gedood. Bewijs dat er in de Borders gespeeld werd, en de eerste reden om ‘fore’ te roepen. |
| 1636 | Een Latijns schoolboek zet golftermen op een rij: het spel heeft een eigen woordenschat. |
| 1744 | De Gentlemen Golfers of Leith schrijven 13 ‘Articles & Laws in Playing at Golf’ voor een wedstrijd om een zilveren club. De eerste regels. |
| 1754 | Op 14 mei wordt de Society of St Andrews Golfers opgericht. In 1834 wordt het The Royal and Ancient Golf Club, en de regelmaker van het spel. |
| 1764 | St Andrews brengt zijn baan terug van 22 naar 18 holes. Iedereen volgt. |
De Nederlandse claim: colf en kolf
In de Lage Landen speelde men in de middeleeuwen colf: een stok, een bal en een doel, zoals een deur of een paal, in de straten en op bevroren grachten. Al in 1360 beperkte een verordening in Brussel een spel met club en bal, en Hendrick Avercamp schilderde rond 1625 kolvers op het ijs. Het woord ‘golf’ heeft misschien dezelfde wortel als het Nederlandse kolf, en Schotland en de Nederlanden dreven handel over de Noordzee, dus invloed is aannemelijk.
Wat ontbreekt, zijn de hole en de baan, en elk document dat de twee spelen verbindt. Een neef dus: familie, niet de ouder. Het spel zelf bestaat nog: kolf wordt binnen gespeeld, op een baan van 17,5 bij 5 meter met aan elk eind een sierlijke houten paal. Wie er ooit een gezien heeft, ziet meteen het verschil met golf: geen hole, wel een doel.
De Chinese claim
Chuiwan, ‘balslaan’, is in China gedocumenteerd vanaf de Song-dynastie, met een regelboek, meerdere clubs, holes in de grond en schilderijen van spelers. In 2006 noemde de Chinese golfbond het de moeder van het golf. Historici van het Schotse spel antwoorden dat een spel met holes in China nog niet bewijst dat het naar Schotland reisde, en dat er geen verband met enig Europees spel gevonden is. Beide dingen zijn waar: chuiwan is echt en oud, en de lijn naar golf is niet getrokken.
Wat Schotland echt heeft uitgevonden
Niet het idee om met een stok tegen een bal te slaan, maar de hole als doel, de links als ondergrond, de ronde van vaste holes, de geschreven regels en de vereniging die erover waakte. Dat is het spel dat jij op zaterdag speelt, en achter elk van die onderdelen ligt een Schots document. De hele tijdlijn tot vandaag staat op de geschiedenis van golf; de golfquiz laat je zien hoeveel ervan is blijven hangen.
Bronnen
- National Library of Scotland — Early moments in Scottish golf — De wet van 1457 en de latere (1471, 1491), de clubs van Jacobus IV (1502), de oorkonde van 1552, de dode in Kelso (1632), de regels van 1744. Gelezen op 9 oktober 2026.
- The R&A — The Royal and Ancient Golf Club — Opgericht op 14 mei 1754 met de eerste Challenge for the Silver Club. Gelezen op 9 oktober 2026.
- St Andrews Links — History of the Old Course — Van 22 naar 18 holes in 1764. Gelezen op 9 oktober 2026.
- Scottish Golf History — The 18-hole round — De Society of St Andrews Golfers als beheerder van de baan en haar notulen van 1764. Gelezen op 9 oktober 2026.
- Scottish Golf History — Chuiwan: coincidence or espionage? — De Chinese claim en het antwoord van de historici. Gelezen op 9 oktober 2026.
- Encyclopaedia Britannica — Golf — De verordening van Brussel uit 1360 tegen een spel met club en bal; de voorzichtigheid over wat ‘golf’ in vijftiende-eeuwse bronnen betekent. Gelezen op 9 oktober 2026.
- Wikipedia — Kolf — Colf naar een doel in plaats van een hole, kolf binnen op een baan van 17,5 bij 5 meter met een paal aan elk eind, Avercamps kolvers op het ijs van rond 1625. Gelezen op 11 oktober 2026.
Zes eeuwen later: jouw swing op video
Sleep hier een video van één swing naartoe
Eén swing, van voren of langs de speellijn, met je hele lichaam in beeld. Maximaal 20 seconden.
Je video wordt alleen voor deze analyse gebruikt en na 30 dagen verwijderd. Geen naam, geen e-mail, geen account.
Vragen over de herkomst
Wie heeft golf uitgevonden?
Niet één persoon. Het spel met een bal, een club, een hole en een baan kreeg in de vijftiende eeuw vorm aan de oostkust van Schotland: de oudste geschreven vermelding is een Schotse wet uit 1457 die het verbiedt. Oudere spelen met stok en bal bestonden in de Lage Landen (colf) en in China (chuiwan), maar de hole en de baan zijn Schots, net als de eerste regels en clubs.
Wanneer is golf uitgevonden?
Er is geen datum, alleen bewijs. 1457: verboden door Jacobus II omdat het boogschutters afleidde (het was dus al populair). 1502: clubs gekocht voor Jacobus IV. 1552: een oorkonde reserveert de links van St Andrews voor golf. 1744: de eerste geschreven regels, in Leith. 1754: de Society of St Andrews Golfers, later de R&A.
Hebben de Nederlanders golf uitgevonden?
In de Lage Landen speelde men al in de middeleeuwen colf, een spel met stok en bal, en het woord ‘golf’ heeft misschien dezelfde wortel als ‘kolf’. Maar colf werd gespeeld naar een doel, een deur of een paal, niet naar een hole, en er is geen document dat het met het Schotse spel verbindt. Het eerlijke antwoord: een neef, niet de vader.
Komt golf uit China?
Chuiwan, ‘balslaan’, is in China gedocumenteerd vanaf de Song- en Ming-dynastieën, met clubs en holes, en de Chinese golfbond heeft het de moeder van het golf genoemd. Historici van het Schotse spel antwoorden dat er geen verband tussen chuiwan en enig Europees spel is aangetoond. De claim is echt; het verband is niet bewezen.
Waarom heet St Andrews de bakermat van het golf?
Omdat het recht van de stad om op haar links te golfen in 1552 in een oorkonde werd vastgelegd, de Society of St Andrews Golfers (1754) uitgroeide tot The Royal and Ancient Golf Club en de regelmaker van het spel, en omdat de Old Course van 22 naar 18 holes ging en zo de standaard zette die iedereen speelt.
Lees verder
Alles in de rubriek Geschiedenis & weetjesDe geschiedenis van golf, in jaartallen
Van het verbod van 1457 tot het Wereld Handicap Systeem: regels, clubs, 18 holes, de ballen en shafts die het spel veranderden, en de Nederlandse mijlpalen, met een document achter elk jaartal.
Golfweetjes met een bron, en vijf zonder
Weetjes over geschiedenis, regels, materiaal, woorden, cijfers en golf in Nederland, elk met bron, en vijf beroemde ‘feiten’ waar geen document achter staat.
Golfverhalen die echt gebeurd zijn
De albatros van Sarazen, Hogan op Merion, Seve vanaf de parkeerplaats, Van de Velde in de Barry Burn, Mickelson op Winged Foot, de 80 van McIlroy, de chip op de 16 en golf op de maan, met de les van elk.
Ga verder met Morris op WhatsApp
Stuur hem je volgende video vanaf je telefoon, vraag hem naar de oefening, en hij onthoudt je prioriteit. Gratis beginnen, alleen je mobiele nummer.
Verder op WhatsApp